Leiding geven is een kunst apart

Vanwege mijn werk bezoek ik veel uiteenlopende bedrijven en overheidsinstellingen. Wat mij daarbij opvalt is dat veel getalenteerde medewerkers gefrustreerd zijn omdat zij zichzelf in een ‘luxe gevangenis’ wanen. Pareltjes dus, waar je de oorlog mee kunt winnen, maar die toch gefrustreerd zijn. Die frustratie komt voort uit het feit dat hun talenten niet tot bloei kunnen komen doordat hun leidinggevende meer controleert dan stimuleert. Wat is dat toch?

Leiding geven is een kunst apartDe laatste jaren zijn steeds meer leidinggevenden geselecteerd op een master-degree of een andere titel. Deze mensen hebben zich doorgaans eenzijdig ontwikkeld. Ze blinken uit in financial control en scoren ondermaats op inlevingsvermogen. Dus: een hoog IQ, in combinatie met een laag EQ en SQ. Omdat dit soort types vooral vanuit de theorie werken, staat dit haaks op competentiemanagement en situationeel leiderschap. Managers die wèl ‘met zachte hand’ leiding kunnen geven zijn helaas schaars. De meeste MBA’s zijn meer inhoudelijk georiënteerd en hebben weinig ervaring met teamwerk. Controle is gemakkelijker en iedereen die controle wil hebben eist uniformiteit. Het resultaat zijn bedrijven die de taken tot op de letter hebben vastgelegd, waardoor het de meest verstarde organisaties zijn geworden.

Succes kàn niet worden voortgezet met rigide structuren, slogans of mission statements. In die zin kan een geschreven meerjarenplan zelfs gevaarlijk zijn, omdat het juist gaat om de constante zoektocht naar creatieve ideeën en kansen. Anno nu hebben we een systeem nodig dat zich op organische wijze aanpast aan alle voorspoed en tegenslag.

Leidinggevenden worden geselecteerd op sociale vaardigheden

Hebben we dan een voorbeeld hoe het wel kan of moet? Dat is het bedrijf Semco. In zijn boek “Het weekend van zeven dagen” vertelt Ricardo Semler dat zijn bedrijf geen officiële structuur kent. Géén ondernemingsplan of bedrijfsstrategie, geen mission statement en geen begroting voor de lange termijn. Apart. Ook hebben leidinggevenden géén secretaresse, geen officiële titel of dito visitekaartjes, en toch is het bedrijf zeer succesvol. Wat heeft dit bedrijf dan wel? Een enorme groei, unieke niches, stijgende winsten en sterk gemotiveerd personeel. En nu komt het: leidinggevenden worden geselecteerd op sociale vaardigheden, EQ en SQ. Volgens Ricardo Semler zorgt dit pas voor echte duurzaamheid.

Het weekend van zeven dagen

Ricardo Semler: Het weekend van zeven dagen

Medewerkers worden gestimuleerd ‘om te zwerven’, zodat ze in aanraking komen met nieuwe ideeën en kansen. Medewerkers krijgen ook ‘de ruimte’, want als medewerkers bang zijn, dan zullen ze niet vernieuwen. Resultaat: gering verloop en sterk gemotiveerd personeel. Waarom is Semco dan een succes? Wel, als een medewerker zich uitgedaagd, gestimuleerd en productief voelt, zullen zijn inspanningen zich vanzelf vertalen in winst en groei van de organisatie.

Bedrijven moeten dus een ander type leidinggevende selecteren

Volgens Semler moeten leidinggevende de controle leren loslaten. Bedrijven moeten dus een ander type leidinggevende selecteren. Bedrijven die de beste en slimste mensen in dienst nemen, zullen moeten laten zien dat ze hun personeel vertrouwen door hun vrijheid te geven. Het starre werkrooster van negen tot vijf, van maandag tot vrijdag, moet de deur worden uitgegooid. Vandaar de titel van zijn boek: Het weekend van zeven dagen.

Leidinggeven is werknemers af en toe verrukking laten voelen. Laat ze zo sterk betrokken raken, dat ze ‘yes’ roepen en elkaar een highfive geven als ze iets op hun eigen manier voor elkaar hebben gekregen. De Semco-aanpak zou je ook kunnen omschrijven als “Arbeidsvreugde door uitdaging”. Medewerkers willen het gevoel hebben dat het de moeite waard is om naar het werk te gaan. Een goede onderneming is als een symfonieorkest; mensen met initiatief, discipline en liefde voor hun vak. Dan krijg je geen last van langdurige stress. Stress is een belangrijke storende factor en de gevolgen daarvan, zoals burn-out, zijn de dood in de pot voor getalenteerde mensen. Een goede leidinggevende is bereid te experimenteren in het wegnemen van verveling, routine en ergerlijke regels. De juiste leider zet een ontdekkingstocht ingang naar motivatie en passie om arbeiders te bevrijden van bedrijfsonderdrukking. En dat kan. Semco is één van de bedrijven die dat bewijst. Ook in Nederland zijn er zulke bedrijven. Alleen goede ondernemers en leidinggevenden luisteren naar hun gevoel en zetten koers naar open zee. Een bedrijf zou werknemers moeten helpen om hun interesses en talenten bot te vieren. Feitelijk gaat het om respect, vertrouwen, communicatie en vrijheid. En daar horen dus leidinggevenden bij die dit ‘snappen’. Zouden bedrijven dit aandurven?

Tijd voor een consult met Vingerling & Partners? info@ceesvingerling.nl